Na czym polega kriochirurgia?

Kriochirurgia to dziedzina, w której wykorzystuje się ekstremalne zimno (zazwyczaj ciekły azot, rzadziej dwutlenek węgla) do niszczenia nieprawidłowych komórek.

Jak działa kriochirurgia?

Mechanizmem, za pomocą którego krioterapia niszczy zmiany, jest szybki transfer bardzo zimnej substancji. Najczęściej stosowanym kriogenem jest ciekły azot, utrzymujący temperaturę ok. minus dwustu stopni Celsjusza.

W czasie zabiegu ciepło ze zmiany jest szybko przekazywane do ciekłego azotu. Proces ten powoduje prawie natychmiastowe odparowanie (wrzenie) używanej substancji. Uszkodzenie komórek następuje podczas odmarzania zmiany. Szybkie zamrażanie i powolne rozmrażanie maksymalizują uszkodzenia tkanek, są więc używane do leczenia nowotworów złośliwych. W przypadku niewielkich, łagodnych zmian na skórze, zazwyczaj wystarczy jedna sesja polegająca na szybkim zamrożeniu i rozmrożeniu tkanki.

W jakich sytuacjach wykorzystuje się kriochirurgię?

Kriochirurgię stosuje się głównie w dermatologii, usuwając zmiany na skórze. Niektóre zastosowania leczenia to:

  • usuwanie włókniaków skóry i innych łagodnych zmian;
  • usuwanie pęcherzy na skórze;
  • usuwanie migdałków;
  • usuwanie znamion (rzadko, zazwyczaj wycina się tkankę i przesyła do biopsji, aby wykluczyć raka skóry);
  • usuwanie stanów przedrakowych szyjki macicy, takich jak śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy;
  • usuwanie raka szyjki macicy in situ;
  • usuwanie raka wątrobowokomórkowego;
  • usuwanie siatkówczaka

Jak wygląda zabieg kriochirurgii?

Przygotowanie do zabiegu zależy od obszaru ciała poddawanego zabiegowi. Jeśli kriochirurgia stosowana jest w celach dermatologicznych, może nie być konieczne żadne specjalne przygotowanie.

Kriochirurgię stosowaną wewnątrz ciała można łączyć z innymi metodami leczenia nowotworów, takimi jak chirurgia otwarta, chemioterapia lub radioterapia. W takich wypadkach przed operacją pacjent otrzymuje znieczulenie – miejscowe lub ogólne.

Skrajnie zimny gaz (ciekły azot lub dwutlenek węgla) rozpyla się bezpośrednio na obszar, w którym znajduje się usuwana tkanka. W niektórych przypadkach, obszar należy rozmrozić, a następnie ponownie zamrozić. Cykl zamrażania-rozmrażania może wymagać powtórzenia. Przy usuwaniu niewielkich zmian na skórze, rzadko konieczne jest powtórzenie mrożenia.

Jakie są powikłania kriochirurgii?

Ból często pojawia się z powodu urazu tkanki podczas zabiegu. Ustąpienie dolegliwości bólowych może zająć od kilku minut po nawet kilka dni, w zależności od leczonego obszaru. W celu kontrolowania bólu można stosować środki przeciwbólowe.

W przypadku leczenia guzów wewnątrz ciała, może pojawić się krwawienie. Pochodzi ono nie z miejsca poddawanego mrożeniu, a z tkanek, które przecina chirurg, aby dotrzeć do zmiany. Krwawienie w takim wypadku jest niewielkie i szybko zanika.